Bacak ve Kol Damarlarının Girişimsel Açılması
Periferik arter hastalığı (PAH), kalpten çıkarak organlarımıza, kollarımıza ve özellikle bacaklarımıza temiz kan taşıyan atardamarların kireçlenme (ateroskleroz) nedeniyle daralması veya tıkanmasıdır. Damarlarda kan akımının azalması, kasların ihtiyacı olan oksijeni alamamasına yol açar. Bu durum başlangıçta yürürken bacaklarda ağrı ve kramplara (klodikasyo) sebep olurken, ilerleyen evrelerde dinlenme esnasında dahi ağrıya ve ayaklarda iyileşmeyen yaralara (kritik bacak iskemisi) yol açabilir.
Girişimsel periferik tedavi, bu tıkalı damarların ameliyatsız yöntemlerle açılmasını sağlar. Kasık bölgesinden lokal anesteziyle girilerek tıkalı bölgeye özel kateterler yönlendirilir. Tıkanıklık; balon anjiyoplasti, ilaç salınımlı stentler veya damar içindeki kireci tıraşlayarak temizleyen ileri teknoloji atherektomi (rotablatör benzeri) cihazları ile açılır. Tedaviyle bacak kan akımı restore edilerek yürüme kısıtlılığı ortadan kaldırılır, yaraların iyileşmesi hızlandırılır ve amputasyon (uzuv kaybı) riski en aza indirilir.
Periferik Arter Hastalığı Belirtileri
- Yürürken veya merdiven çıkarken bacak kaslarında (özellikle baldırda) başlayan ve dinlenmekle geçen ağrı, kramp ve yorgunluk şikayeti olanlar.
- İleri evrede, dinlenme halinde dahi geçmeyen ayak ve parmak ağrıları olanlar.
- Ayak parmaklarında veya topukta başlayan, haftalar geçmesine rağmen iyileşmeyen yara (ülser) ve morarma/siyahlaşma bulguları saptanan kişiler.
- Diyabet (şeker hastalığı) öyküsü olan, ayaklarında soğukluk, his kaybı ve nabız zayıflığı bulunan yüksek riskli hastalar.
Periferik Girişim ve Damar Açma Adımları
-
01
Adım 1
Değerlendirme ve Haritalama
Ayak bileği-kol indeksi (ABI) ölçümü ve Doppler ultrasonografi ile ilk değerlendirme yapılır. Tomografik anjiyografi (BT) ile tıkanıklığın tam yeri, uzunluğu ve kireçlenme derecesi haritalandırılır.
-
02
Adım 2
Lokal Anestezi ve Erişim
Kasık bölgesindeki atardamara lokal anestezi uygulanarak girilir. Özel kılavuz teller ve kateterler yardımıyla tıkalı veya daralmış damar bölgesine güvenle ulaşılır.
-
03
Adım 3
Damar İçi Temizleme, Balon ve Stent
Aşırı kireçli damarlarda atherektomi yöntemi ile plaklar tıraşlanarak temizlenir. Ardından ilaç kaplı özel balonlar şişirilir ve gerekirse damarın açık kalmasını sağlayacak esnek periferik stentler yerleştirilir.
-
04
Adım 4
Akış Kontrolü & Takip
Kontrast madde verilerek bacak uçlarına kan akışının tam olarak sağlandığı teyit edilir. Kateterler çıkarılır, giriş yerine baskı veya kapatma cihazı uygulanarak hasta 4-6 saat dinlendirilir.
Tedavinin Sağladığı Klinik Faydalar
Akademik Derinlik, Kompleks Damar Müdahaleleri
- Gazi Üniversitesi bünyesinde kompleks periferik arter tıkanıklıklarında yüksek hacimli operasyon tecrübesi.
- Kalsifiye (yoğun kireçlenmiş) damarlar için ileri atherektomi (damar tıraşlama) tekniklerinde teknik uzmanlık.
- Diyabetik ayak ve iyileşmeyen bacak yaralarının kurtarılmasında multidisipliner yara bakım yaklaşımı.
- Hasta konforunu, damar anatomi sınırlarını ve uzun vadeli takip protokollerini ön planda tutan şeffaf süreç yönetimi.
Periferik Arter Tedavisi S.S.S.
Yürümekle başlayan, belirli bir mesafe sonrası bacak kaslarında (özellikle baldırlarda) kramp ve ağrı hissettiren, dinlenince 2-5 dakika içinde tamamen geçen ağrı (klodikasyo), periferik damar tıkanıklığının tipik belirtisidir. Muayene ve Doppler ultrasonografi ile kesin teşhis rahatlıkla konulabilir.
Tedavi edilmeyen damar tıkanıklığı zamanla ilerler. Yürüme mesafeniz kısalır, ağrılar istirahat halindeyken de duyulmaya başlar. Son evrede ayaklarda soğukluk, morarma ve küçük çarpmalarla dahi iyileşmeyen derin yaralar (kangren) gelişebilir. Bu durum uzuv kaybına (amputasyon) kadar gidebilir. Erken teşhis ve müdahale hayati önemdedir.
İşlem bitiminde giriş bölgesinin kanama kontrolü için 4-6 saatlik bir yatak istirahati istenir. Bu sürenin ardından hasta ayağa kalkabilir ve yürüyebilir. Taburculuk sonrasında, hekiminizin önereceği düzenli günlük yürüyüş programları stentin açık kalmasını ve bacak kılcal damarlarının gelişmesini destekler.
Diyabet, damar duvar yapısını hızla bozar ve kılcal damarlara kadar yayılan yaygın tıkanıklıklara yol açar. Ayrıca şeker hastalarında gelişen nöropati (his kaybı) nedeniyle ayak yaraları ağrı hissettirmez ve geç fark edilir. Bu da enfeksiyon ve kangren riskini artırır. Şeker hastalarının yıllık ayak nabız kontrollerini yaptırması şarttır.
